Kısaca
- İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi’nde iki oturuma katıldı.
- Aslan, yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişiminde yaşanan sorunlara dikkat çekerek destek çağrısı yaptı.
- Ulaşım ağı, afet hazırlığı ve kurumlar arası veri paylaşımı konusunda İstanbul’un çalışmalarını anlattı.
COP31 Küresel Finans Zirvesi’ne katılan İBB Başkanvekili Nuri Aslan, önce sürdürülebilir ulaşım etkinliğinde, ardından Paris Anlaşması’nın yerel ölçekte uygulanmasına ayrılan oturumda konuştu. Aslan, yerel yönetimlerin teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini savundu.
Aslan, Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinin açılış konuşmasında kent yönetimlerinin temel sorumluluğunun iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürdürülebilirliğini sağlamak olduğunu söyledi. Bir kentin dayanıklılığının yalnızca binaların sağlamlığıyla değil, vatandaşların zor koşullarda da temel hizmetlere erişebilmesiyle ölçüldüğünü belirten Aslan, ulaşım sistemlerinin hem kent yaşamı için vazgeçilmez olduğunu hem de sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu ifade etti.
Aslan, İstanbul’da ulaşımın gündelik ihtiyaçlar ile iklim risklerini birlikte gözeterek planlandığını anlattı. Metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağa yatırım yapıldığını, yaya ve bisiklet ulaşımının da bu ağın parçası olarak görüldüğünü söyledi. İstanbul’un toplam raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını, son yedi buçuk yılda deniz ulaşımında 11 yeni hattın hizmete açıldığını belirtti. Şehir Hatları’nın her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşıdığını, 600 kilometreyi aşan bisiklet yolu ağının büyütüldüğünü ve ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin kullanıma sunulduğunu aktardı.
Aslan’ın anlattığına göre bu yaklaşımın bir örneği, Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi. Proje kapsamında hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmaları yapılmış; kurumların, uzmanların ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisi geliştirilmiş. Öneriler arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatları yer alıyor.
Afet hazırlığı
Aşırı hava olaylarını ve afet risklerini ulaşım planlamasında hesaba kattıklarını belirten Aslan, amacın yalnızca kriz anında müdahale etmek değil, ulaşım ağını önceden hazırlamak olduğunu söyledi. Aynı proje kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası’nda deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkileri analiz edildi, kritik altyapı unsurları ve öncelikli müdahale alanları belirlendi. Strateji, afet öncesi hazırlığı, afet anında ulaşımın sürekliliğini ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsıyor.
Oturumun sonunda Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir kent hedeflediğini söyledi. Bu doğrultuda 2021’de İklim Değişikliği Eylem Planı, 2023’te Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı, 2025’te Yeşil Şehir Eylem Planı’nın hayata geçirildiğini belirtti. Hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını aktardı.
Yerel yönetimlerin sorunları
Küresel iklim taahhütleri karşısında şehirlerin karşılaştığı sorunlar sorulduğunda Aslan, yerel yönetimlerin en temel sorununun üstlendikleri sorumluluklarla sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu söyledi. Özellikle iklim finansmanına erişimin önemli bir engel oluşturduğunu belirten Aslan, belediyelerin güçlü projeleri ve stratejik hedefleri olsa da bunları hayata geçirmek için gerekli uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana her zaman ulaşılamadığını ifade etti. Yerel yönetimlerin yalnızca yatırımların uygulanması aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini savundu.
Aslan, yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olmasının bir diğer sorun olduğunu belirtti. İklim değişikliğinin idari sınırları tanımadığını, bu nedenle güçlü bir koordinasyona ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Taşkın riskinin yalnızca dere yatağında değil, evleri, yolları, altyapıyı ve kent yaşamının tamamını etkilediğini anlatan Aslan, dere havzasının, yapı stokunun, ulaşım ağının ve kritik altyapının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kurumların aynı veriler üzerinden ortak kararlar alabildiği bir planlama anlayışına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Aslan, "Riski birlikte göremezsek, çözümü de birlikte üretemeyiz" dedi. Kurumlar arası veri paylaşımının kentin güvenliği ve insan hayatının korunması açısından önemli olduğunu ifade eden Aslan, iklim politikalarının sosyal boyutunun da göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi, yeni eşitsizliklere yol açılmaması gerektiğini belirtti.
Dört öneri
Mega kentlerin ihtiyaç ölçeğinin oldukça büyük olduğunu belirten Aslan, büyük finans kaynaklarda ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlattı ve dört öneri sundu. Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması. İkincisi, belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanının sağlanması. Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmaları kurulması. Dördüncüsü, iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ile kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.
Aslan, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek konuşmasını tamamladı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
