Kısaca
- Sonbaharla birlikte enfeksiyonların erken başladığı bu dönemde bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi daha da önemli hale geliyor.
- Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, tek bir mucize besin yerine yaşam tarzı değişikliklerine dayanan 7 öneri sıraladı.
- Uzman, vitamin ve mineral takviyelerinin tetkik yapılmadan ve doktor önerisi olmadan kullanılmamasını özellikle vurguladı.
Sonbaharda enfeksiyonların erken başlamasıyla birlikte bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi her zamankinden önemli hale geldi. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, bilimsel temelli 7 öneriyi açıkladı.
Prof. Dr. Öztürk, sonbahar ve kış aylarında bağışıklığı güçlü tutmanın, bilimsel olarak kanıtlanmış bütünsel yaşam tarzı değişikliklerine dayandığını belirtti. Öztürk, vitamin ve mineral takviyelerinin gelişigüzel kullanılmasının uzun vadede ciddi zararlara yol açabileceğini, bu nedenle önce tetkiklerle eksiklerin belirlenmesi ve doktor önerisi olmadan takviye kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
Probiyotik ve prebiyotik besinler
Bağırsaklarda yaşayan mikroorganizmaların bağışıklık sisteminin düzenlenmesinde kritik rol oynadığı belirtildi. Bağışıklık hücrelerinin yaklaşık yüzde 70’inin bağırsaklarda bulunduğu aktarıldı. Klinik çalışmaların, düzenli probiyotik ve prebiyotik tüketiminin üst solunum yolu enfeksiyonlarının süresini ve şiddetini azalttığını gösterdiği ifade edildi. Ev yapımı yoğurt, kefir, turşu, şıra, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller ve pancar gibi besinlerin tüketiminin önemine dikkat çekildi. Herhangi bir risk grubunda olanların ise önce doktoruna danışması gerektiği belirtildi.
Vitamin ve mineral düzeyleri
D vitamini, C vitamini, çinko, demir ve B grubu vitaminlerin bağışıklık açısından önemli olduğu, ancak bunların herkese aynı şekilde takviye edilmemesi gerektiği vurgulandı. Özellikle D vitamini başta olmak üzere düzeylerin hekim değerlendirmesiyle belirlenmesi, eksiklik saptanırsa uygun destek planlanması gerektiği kaydedildi. Yumurta, balık, baklagiller, kuruyemişler ve çeşitli sebze-meyvelerin dengeli bir beslenmeye katkı sağladığı aktarıldı.
Uyku düzeni
Yetersiz ve kalitesiz uykunun kortizol hormonunu yükselterek sitokin üretimini baskılayabileceği ve bağışıklık sisteminin işleyişini olumsuz etkileyebileceği belirtildi. Bilimsel çalışmalara göre her gece 7-9 saat kesintisiz ve kaliteli uykunun, özellikle melatoninin salgılandığı 23:00-04:00 arasında uykuda olmanın önemli olduğu ifade edildi.
Düzenli hareket
Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivitenin genel sağlığın yanı sıra bağışıklık sistemini de desteklediği belirtildi. Haftanın beş günü 30 dakika tempolu yürüyüşün bu öneriye örnek olduğu aktarıldı. Egzersizin kişinin yaşına, sağlık durumuna ve fiziksel kapasitesine uygun olması gerektiği, amacın vücudu aşırı zorlamak değil düzenli hareketi günlük yaşamın parçası haline getirmek olduğu vurgulandı.
Su tüketimi
Kuruyan burun ve boğaz mukozasının virüslerin hücreye tutunmasını kolaylaştırabileceği belirtildi. Soğuk havalarda susama hissinin azalsa da mukozanın nemli kalması için yeterli su tüketilmesi gerektiği ifade edildi. Günlük sıvı ihtiyacının yaş, fiziksel aktivite, sağlık durumu ve hava koşullarına göre değiştiği, bu nedenle susamayı beklemeden gün boyunca yeterli su içilmesinin önemi aktarıldı.
Güneş ışığı ve D vitamini
Güneş ışığının ilkbahar ve yaz aylarında D vitamini üretiminde rol oynadığı, ancak UV-B ışınlarının sonbahar ve kış aylarında ülkemizin bulunduğu enleme ulaşamadığı belirtildi. Buna rağmen kış aylarında güneş ışığının sirkadiyen ritim ve melatonin sentezi için önemli olduğu kaydedildi. Güvenli biçimde güneşten yararlanmanın, dengeli beslenmenin ve D vitamini düzeylerinin değerlendirilmesinin önemi vurgulandı. D vitamini takviyelerinin gelişigüzel ve yüksek dozlarda kullanılmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği, mutlaka doktor kontrolünde ve kişiye uygun dozda alınması gerektiği belirtildi.
Aşı ve hijyen
Prof. Dr. Öztürk, sonbahar ve kış aylarında hızla yayılan enfeksiyonlardan korunmak için başta risk grupları olmak üzere mevsimsel grip aşılarının zamanında yapılmasının büyük önem taşıdığını söyledi. Kalabalık yerlerde maske takılmasının, hasta kişilerle yakın temastan kaçınılmasının ve ellerin en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmasının enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı olduğunu belirtti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
