Çocuklarda kabızlık yalnız tuvalet sorunu değil: erken fark edilmeli

Çocukluk çağında sık görülen kabızlık, dışkılama sıklığının azalmasının ötesinde karın ağrısı, iştahsızlık ve dışkı kaçırma gibi sorunlara yol açabiliyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, kabızlığın erken fark edilip uygun tedavi edilmesi gerektiğini belirtti. Dr. Türkmen'e göre dışkıyı tutma davranışı, kabızlığın en sık nedenleri arasında yer alıyor; tedavide beslenme düzenlemesi her zaman yeterli olmayabiliyor.

Çocuklarda kabızlık yalnız tuvalet sorunu değil: erken fark edilmeli
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kısaca

  • Çocukluk çağında sık görülen kabızlık, dışkılama sıklığının azalmasının ötesinde karın ağrısı, iştahsızlık ve dışkı kaçırma gibi sorunlara yol açabiliyor.
  • Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, kabızlığın erken fark edilip uygun tedavi edilmesi gerektiğini belirtti.
  • Dr. Türkmen’e göre dışkıyı tutma davranışı, kabızlığın en sık nedenleri arasında yer alıyor; tedavide beslenme düzenlemesi her zaman yeterli olmayabiliyor.

Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, çocukluk çağında sık görülen kabızlığın uzun sürdüğünde çocuğun günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Dr. Türkmen, dünya genelindeki araştırmalara göre çocukların yaklaşık yüzde 10’unda kabızlık görüldüğünü söyledi. Kabızlığın yalnızca birkaç gün tuvalete çıkamamak anlamına gelmediğini belirten Türkmen, haftada iki veya daha az dışkılama, sert ve büyük hacimli dışkı, dışkılama sırasında ağrı, dışkıyı tutma davranışı ve iç çamaşırına dışkı kaçırmanın önemli belirtiler olduğunu, her gün dışkılayan bir çocukta bile kabızlık görülebileceğini ifade etti.

Nedenler: Dışkıyı tutma davranışı

Türkmen, çocukluk çağındaki kabızlığın büyük bölümünün fonksiyonel kabızlık olarak adlandırıldığını belirtti. Ona göre en önemli nedenlerden biri dışkıyı tutma davranışı. Tuvalet eğitimi döneminde yaşanan ağrılı dışkılama, çocukların tuvaletten kaçınmasına yol açabiliyor; okul çağındaki çocuklar ise okul tuvaletini kullanmak istemediklerinde tuvalet ihtiyacını erteleyebiliyor. Yetersiz lif ve sıvı tüketimi, düzensiz beslenme ve hareketsizlik de soruna katkıda bulunabiliyor. Türkmen, bu süreci kısır bir döngü olarak tarif etti.

Dışkı bağırsakta bekledikçe sorun büyüyor. Türkmen, uzun süre kalınbağırsakta bekleyen dışkının su emilimiyle sertleştiğini, bunun dışkılamayı zorlaştırıp çocuğun dışkısını daha fazla tutmasına yol açtığını söyledi. Süreç uzadığında bağırsağın son bölümü olan rektumun genişleyebileceği ve dışkılama hissinin azalabileceği belirtildi.

Bazı çocuklarda dışkı kaçırma da görülebiliyor. Türkmen, bağırsakta biriken sert dışkının çevresinden yumuşak dışkının sızabileceğini, ailelerin bunu ishal ya da dikkatsizlik sanabileceğini, oysa ileri derecede kabızlığın bir belirtisi olabileceğini ifade etti. Çocuğu suçlamanın ya da cezalandırmanın sorunu daha da ağırlaştırabileceği uyarısında bulundu.

Alarm belirtileri

Çocuklarda kabızlığın çoğunlukla fonksiyonel nedenlerle ortaya çıktığını, ancak bazı durumlarda altta yatan hastalıkların belirtisi olabileceğini belirten Türkmen, yaşamın ilk ayında başlayan kabızlık, yenidoğanın ilk dışkısını 48 saatten geç yapması, belirgin karın şişliği, özellikle safralı kusma, büyüme ve kilo alımında yetersizlik, dışkıda açıklanamayan kan, bacaklarda güçsüzlük ya da yürüme bozukluğunun mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bu durumlarda Hirschsprung hastalığı, nörolojik ya da anatomik hastalıklar, metabolik hastalıklar, hipotiroidi, çölyak hastalığı ve besin alerjisi gibi nedenlerin araştırılabileceğini ekledi.

Beslenme ve ilaç tedavisi

Türkmen, kabızlık tedavisinde beslenmenin önemli olduğunu, ancak her çocukta tek başına yeterli olmayabileceğini belirtti. Yaşa uygun su tüketimi, sebze, meyve ve tam tahıl gibi lifli besinler ile düzenli fiziksel aktivitenin önemine dikkat çekti. Uzun süredir kabızlığı olan, sert ve ağrılı dışkılayan ya da bağırsakta dışkı birikimi gelişmiş çocuklarda yalnızca beslenme düzenlemesinin yetmeyebileceğini, gerekli durumlarda uygun ilaç tedavisinin de başlanması gerektiğini kaydetti. Türkmen, 2026 yılında yayımlanan Avrupa ve Kuzey Amerika Çocuk Gastroenteroloji Derneklerinin ortak tedavi rehberine de atıfta bulundu.

Ailelerin dışkı yumuşatıcı ilaçlara karşı zaman zaman çekinceleri olabildiğini belirten Türkmen, tedavinin başarısında doğru ilaç, doz ve sürenin önemli olduğunu vurguladı. Bağırsakta yoğun birikim varsa önce bunun giderilmesi, ardından yeniden oluşmasının önlenmesine yönelik tedaviye geçilmesi gerektiğini söyledi. Laksatiflerin yetersiz dozda verilmesi ya da dışkılama düzelir düzelmez kesilmesinin kabızlığın tekrarlamasına yol açabileceğini, bu nedenle ilaçların ailenin kendi kararıyla kesilmek yerine hekimle birlikte yönetilmesi gerektiğini belirtti.

Tuvalet alışkanlığı

Türkmen, ilaç ve beslenme tedavisinin yanında doğru tuvalet alışkanlığının kazandırılmasının da önemli olduğunu söyledi. Çocukların özellikle yemeklerden sonra düzenli olarak tuvalete oturmasının teşvik edilmesini, ayakların yere ya da bir basamağa desteklenmesini, rahat bir pozisyon sağlanmasını ve acele ettirilmemesini önerdi. Çocuk dışkılayamadığında suçlanmamalı, cezalandırılmamalı ya da zorlanmamalı; amacın tuvaleti çocuk için korkulan bir ortam olmaktan çıkarmak olduğunu vurguladı.

Türkmen, tedavinin hedefinin yalnızca dışkılamayı sağlamak değil, düzenli, yumuşak ve ağrısız dışkılama alışkanlığını yeniden kazandırmak olduğunu belirtti. Uzun süren kabızlığın karın ağrısı, dışkı kaçırma, tuvalet korkusu ve sosyal yaşamda sorunlara yol açabileceğini, doğru beslenme, düzenli tuvalet alışkanlığı ve gerektiğinde uygun doz ve süreyle kullanılan ilaç tedavisiyle çocukların büyük bölümünde başarılı sonuçlar alınabileceğini ifade etti.

Kabızlığı önlemek için 7 öneri

1. Çocuğunuzun yaşına uygun miktarda su içmesini sağlayın.

2. Günlük beslenmesinde sebze, meyve ve tam tahıllı gıdalara yer verin.

3. Özellikle yemeklerden sonra çocuğunuzu düzenli olarak tuvalete oturmaya teşvik edin.

4. Dışkılama ihtiyacını hissettiğinde tuvalete gitmesini destekleyin; ertelemesine izin vermeyin.

5. Yaşına uygun fiziksel aktivite ve oyunlarla hareketli bir yaşamı teşvik edin.

6. Dışkılamaya zorlamayın, suçlamayın ya da cezalandırmayın; tuvaleti korkulan bir ortam haline getirmeyin.

7. Sert ve ağrılı dışkılama, dışkı tutma ya da iç çamaşırına dışkı kaçırma devam ediyorsa çocuk doktoruna başvurun.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çocuklarda kabızlık yalnız tuvalet sorunu değil: erken fark edilmeli
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Abone olarak Gizlilik Politikası metnini kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter