Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini nasıl etkiliyor?

Zayıflama iğneleri olarak bilinen GLP-1 reseptör agonistlerinin safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında göreceli riski artırabildiği bildiriliyor. 2022 yılında JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan bir meta-analizde bu riskin yaklaşık yüzde 37 oranında arttığı belirlendi; bu, her üç kişiden birinde taş oluşacağı anlamına gelmiyor. Safra taşı bulunan hastaların ilacı kullanmadan önce safra kesesi ağrısı ya da iltihabı gibi öyküleri hekim tarafından değerlendirilmeli.

Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini nasıl etkiliyor?
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kısaca

  • Zayıflama iğneleri olarak bilinen GLP-1 reseptör agonistlerinin safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında göreceli riski artırabildiği bildiriliyor.
  • 2022 yılında JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan bir meta-analizde bu riskin yaklaşık yüzde 37 oranında arttığı belirlendi; bu, her üç kişiden birinde taş oluşacağı anlamına gelmiyor.
  • Safra taşı bulunan hastaların ilacı kullanmadan önce safra kesesi ağrısı ya da iltihabı gibi öyküleri hekim tarafından değerlendirilmeli.

Obezite tedavisinde kullanılan ve halk arasında zayıflama iğneleri olarak bilinen ilaçların safra kesesi üzerindeki etkisi merak ediliyor. Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Ali Can Yalı, bu ilaçların safra kesesi üzerindeki olası etkileri hakkında bilgi verdi.

Obezite; kalp ve damar hastalıkları riskini artırıyor, hipertansiyon, diyabet ve kolesterol yüksekliği gibi sorunlara zemin hazırlıyor. Bu nedenle obezite riskinin önlenmesi ve kilo kontrolü için çeşitli tedaviler uygulanıyor. Son yıllarda yaygınlaşan zayıflama iğnelerinin ise doktor kontrolünde kullanılması gerekiyor.

Safra kesesinde taş bulunan hastalar

Kilo kontrolünde kullanılan ilaçlar, sağladıkları belirgin kilo kaybı nedeniyle giderek yaygınlaşıyor. Ancak bu tedavilerin olası yan etkileri de soru işaretleri doğuruyor. Özellikle safra kesesinde taş bulunan hastalar, zayıflama iğnesi kullanıp kullanamayacaklarını hekimlerine sıkça soruyor. İştahı baskılayan ve tokluk hissi sağlayan bu ilaçların, egzersiz ve klasik diyet programlarına kıyasla çok daha yüksek oranda kilo kaybı sağladığı düşünülüyor.

Risk artışı ne kadar?

Kilo kontrolünde kullanılan ilaçların önemli bir bölümünü GLP-1 reseptör agonistleri oluşturuyor. Bu ilaçlar iştahı azaltıp tokluk hissini artırarak kilo kaybına yardımcı oluyor. 2022 yılında JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan bir meta-analizde, 76 randomize kontrollü çalışma ve 100 binden fazla katılımcı değerlendirildi. Analize göre bu ilaçların kullanımı, safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında riski yaklaşık yüzde 37 oranında göreceli olarak artırıyor. Risk artışının kilo verme amacıyla kullanıldığında daha belirgin olduğu bildirildi. Ancak bu oran, ilacı kullananların her üç kişiden birinde safra taşı oluşacağı anlamına gelmiyor; kullanmayanlara kıyasla göreceli bir artıştan söz ediliyor.

Olası nedenler

İlişkinin birkaç olası nedeni bulunuyor. Hızlı ve belirgin kilo kaybı, safranın kolesterol bakımından yoğunlaşmasına ve taş oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Benzer bir durum, hızlı kilo veren diyetler ve obezite cerrahisi sonrasında da görülebiliyor. Ayrıca bazı GLP-1 temelli ilaçların safra kesesinin boşalma işlevini etkileyebileceği düşünülüyor; safranın kesede daha uzun süre kalması taş oluşumunu kolaylaştırabilir. Bununla birlikte bu mekanizmaların tüm ilaçlarda aynı düzeyde etkili olduğu kesin olarak söylenemiyor.

Hekim değerlendirmesi

Safra kesesinde taş bulunması, zayıflama iğnelerinin kullanımı için tek başına mutlak bir engel değil. Ancak hastanın daha önce safra kesesi ağrısı, akut kolesistit (safra kesesi iltihabı), safra kanalına taş düşmesi ya da safra taşına bağlı pankreatit geçirip geçirmediği mutlaka değerlendirilmeli. Hiçbir şikâyeti olmayan hastalarla tekrarlayan safra kesesi ağrısı yaşayan hastaların aynı biçimde değerlendirilmesi doğru değil. Özellikle safra taşına bağlı şikâyeti olan hastalarda tedavi öncesinde genel cerrahi hekiminin değerlendirme yapması daha uygun; gerektiğinde cerrahi tedavi seçeneği de gündeme gelebilir. Öte yandan zayıflama iğnesi kullanılacak olması, şikâyeti bulunmayan her safra taşı hastasının ameliyat edilmesini gerektirmiyor.

Zayıflama iğnesi kullanırken ortaya çıkan her karın ağrısı basit bir yan etki olarak görülmemeli. Özellikle karnın sağ üst bölümünde şiddetli ya da uzun süren ağrı, tekrarlayan kusma, ateş veya sarılık gelişmesi durumunda safra kesesi ve safra yollarına ait komplikasyonlar açısından gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalı.

Kişiye özel karar

Zayıflama iğneleri uygun hastalarda obezite tedavisinde önemli yararlar sağlayabiliyor. Ancak bilimsel araştırmalar, özellikle GLP-1 reseptör agonistlerinin safra taşı ve bazı safra kesesi hastalıklarının görülme riskini artırabildiğini gösteriyor. Bu durum, safra kesesinde taş bulunan herkesin bu ilaçları kullanamayacağı anlamına gelmiyor. Önemli olan, hastanın mevcut safra kesesi hastalığı, daha önce yaşadığı şikâyetler ve tedaviden beklenen yarar birlikte değerlendirilerek karar verilmesi. Zayıflama iğneleri mutlaka hekim kontrolünde kullanılmalı; özellikle safra kesesi taşı bulunan hastalarda tedavi kararı kişiye özel verilmeli.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini nasıl etkiliyor?
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Abone olarak Gizlilik Politikası metnini kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter